Strona fanów Andrzeja Tomaszewskiego

Pan Andrzej Tomaszewski, wyśmienity polski typograf i projektant książek, doczekał się własnego fanklubu w internecie. Pod adresem http://www.andrzejtomaszewski.pl/ znajdziemy galerię projektów oraz zbiór esejów na tematy związane z typografią. Polecam!

Projektowanie książek — trzecia edycja

Tu można znaleźć informację o trzeciej edycji wykładów „Projektowanie książek”. Data jescze dość odległa, 25 października, ale myślę, że warto zarezerwować sobie termin. Przy okazji, będzie można obejrzeć wystawę z ostatniej edycji konkursu „Najpiękniejsze książki Szwajcarii”.

Kropka w przypisach

Staroć, ale w tym momencie nie mam chwili, żeby napisać coś dłuższego ;)

Zdarza się czasem, że autor zapomni zakończyć przypisy kropką. Poniższy skrypt (w JavaScripcie) rozwiązuje problem ;)

doc = app.activeDocument;
story = app.selection[0].parentStory;
for (i=0; i<story.footnotes.length; i++) {
        story.footnotes.item(i).insertionPoints.
                item(-1).contents=".";
        }

Przed odpaleniem skryptu - zaznaczyć ramkę tekstową z wątkiem w którym mają być wprowadzone zmiany.

Wiszące spójniki w CS3

Tekst archiwalny, opublikowany także na stronie polskiej Adobe User Group

Jak zmusić ID do niełamania wiersza w określonych miejscach? Można użyć twardej spacji (zły pomysł - w CS2 ma stałą szerokość) albo nadać tekstowi atrybut No Break. Ale robić to ręcznie dla spójników? Przecież to coś powtarzalnego, coś co da się zdefiniować w regułę; komputery są stworzone do tego rodzaju zadań. Pewnie dlatego istnieją przynajmniej trzy polskie skrypty, rozwiązujące tego rodzaju problemy.

Nowa wersja ID przyniosła wiele zmian - między innymi znaną z innego oprogramowania justowalną twardą spację a także zupełnie nowy system wyszukiwania.[Rys. 1]. Niestety, przy okazji, ulepszenia popsuły obsługę skryptów przeznaczonych dla wcześniejszych wersji. Stare, dobre rozwiązania mogą przestać działać.


Rys. 1

Jak widać nowe okienko wyszukiwania ma teraz kilka zakładek. Dla nas najważniejsza jest zakładka GREP, pod którą kryje się wyszukiwanie oparte na wyrażeniach regularnych. Wyrażenia regularne (ang. regular expression, w skrócie regex) to bardzo silne narzędzie służące do przeszukiwania tekstu oraz ewentualnych zmian z wykorzystaniem odnalezionych fragmentów. Bardziej zainteresowanym polecam artykuł na wikipedii (http://pl.wikipedia.org/wiki/Wyrażenie_regularne). Zawarte tam informacje powinny pomóc w zrozumieniu podanego tu rozwiązania. Co dość ważne, Adobe na całe szczęście nie stworzył nowego standardu regexów i przyjął składnię stosowaną przez unixowe narzędzie nazywające się. grep (zaskakujące, nieprawdaż?)

Chcemy, by po każdym jednoliterowym spójniku znalazła się taka spacja, która nie będzie się dzieliła na końcu wiersza. W ID CS3 możemy osiągnąć ten cel na dwa sposoby: albo stosując zwykłą spację z atrybutem NoBreak, albo używając nowej twardej justyfikowalnej spacji. Najpierw ustalmy gdzie chcemy mieć taką spację: po spójnikach 'a', 'i', 'o', 'u', 'w', 'z'.

Zapisując to za pomocą wyrażenia regularnego (nawiasy tworzą tzw. grupy, które za chwilę nam się przydadzą):

(\b)(a|i|o|u|w|z)(\b\s)

Wyrażenie to mówi dokładnie: znajdź wszystkie takie miejsca gdzie zaczyna się nowy wyraz (pierwszy nawias), a dokładniej gdzie jest któraś z liter 'a', 'i', 'o', 'u', 'w', 'z' (to w drugim nawiasie) a po niej koniec wyrazu i spacja (trzeci nawias).

W ten sposób znajdziemy wszystkie potencjalne wiszące spójniki. To jednak dopiero połowa sukcesu - przecież zamianę też chcemy zautomatyzować! Tutaj przydają się nam grupy. Grupa to każdy nawias; są one numerowane wg kolejności otwierania. Tak więc tutaj potrzebujemy grupy drugiej (wyszukany spójnik) a następnie spacji (czyli trzeciej grupy).


Rys. 2

Wybieramy więc [Rys 2.] menu specjalnych znaków (1), a następnie 'Found' -> 'Found 2' (2) i 'Found 3'. Ustawiamy dla tekstu podmieniającego atrybut 'no break' i odpalamy "Change all" [Rys 3.].


Rys. 3

Czy to wszystko? Oczywiście nie! Możemy przecież użyć twardej justyfikowalnej spacji zamiast spacji z atrybutem NoBreak. Wtedy w polu 'Change to' należałoby umieścić taki napis: '$2~S', a formatowanie wyczyścilibyśmy.

No tak, ale wklepać za każdym razem całe wyrażenie jest dość trudno, za to łatwo się pomylić. Adobe pomyślało i o tym. Możemy zapisać nasze wyszukiwanie klikając na ikonie dyskietki [Rys. 4], a potem nawet podzielić się nim z innymi, co i ja robię ;)


Rys. 4